Program Rehabilitacji Wzroku w Ośrodku Dziennym
W oddziale dziennym rehabilitacja wzroku obejmuje pacjentów w trzech grupach wiekowych:
- w wieku 0 – 7 z upośledzeniem widzenia
- w wieku 8 – 19 z upośledzeniem widzenia
- w wieku powyżej 19 lat z upośledzeniem widzenia
Do rehabilitacji wzroku pacjenci przyjmowani będą na podstawie skierowań lekarzy poradni specjalistycznych:
- okulistycznej,
- neurologicznej.
Zadaniem specjalistów (tyflopedagogów, psychoterapeutów, psychologów) zatrudnionych w ośrodku będzie ustalenie kompleksowej diagnozy w oparciu
o następujące narzędzia badawcze:
Testy do badania percepcji wzrokowej
- Obserwacja widzenia niemowląt i dzieci ze sprzężonymi niesprawnościami
dr Lea Hyvarinen, mgr Kathleen Appleby - Obserwacje i testy służące do oceny funkcjonowania widzenia u dzieci
we wczesnym okresie rozwoju Lea Hyvarinen, M.D., Lea-Test Ltd, Espoo, Finland - Program rozwijania umiejętności posługiwania się wzrokiem - Natalie C. Barraga red
- Wzory i obrazki. Program rozwijający percepcję wzrokową. Program Frostig z: "Pracownia Testów Psychologicznych" Marianne Frostig, David Horne
Na podstawie kompleksowej diagnozy (medycznej, tyflopedagogicznej, psychologicznej) zostanie ustalony indywidualny plan terapii pacjenta,
który w trakcie oddziaływań terapeutycznych podlegać będzie weryfikacji. Konsylium specjalistów ustali częstotliwość i określi czas spotkań pacjentów z poszczególnymi specjalistami. Terapia prowadzona będzie indywidualnie.
Proponujemy:
- Dzieci od 0-7 roku życia 3-4 razy w tygodniu
- Dzieci od 8-19 lat 3-4 razy w tygodniu
- Pacjenci powyżej 19 roku życia 2-3 razy w tygodniu
Terapia tyflopedagogiczna, psychologiczna polegać będzie na:
- Ustaleniu kompleksowej diagnozy:
- plan i projektowanie terapii
- weryfikacja diagnozy oraz jej prognozowanie
- Usprawnieniu i koordynowaniu zaburzeń funkcji percepcyjno - motorycznych pacjentów słabo widzących:
- stymulowanie ogólnego rozwoju dziecka
- wyrównywanie dysharmonii rozwojowych
- usprawnianie koordynacji wzrokowo - ruchowej
- rozwijanie sprawności manualnej
- zwalnianie napięć mięśniowych i likwidowanie ruchów zbędnych
- wyrabianie płynności i precyzji ruchów,
- wyrabianie umiejętności prawidłowego posługiwania się narzędziem piszącym
- kształcenie wrażliwości estetycznej
- wzmacnianie cech osobowości, rozbudzanie zainteresowań, wyrabianie właściwej motywacji do nauki
- Rozwijanie orientacji przestrzennej z uwzględnieniem kierunków
- Usprawnianie ogólnej koordynacji ruchów i kontroli nad własnymi ruchami
- Eliminowanie ruchów zbędnych i uzyskiwanie ruchów celowych
- Usprawnianie czynności samoobsługowych
- Ćwiczenia manualne
- nawlekanie koralików, przewlekanie tasiemek przez różne otwory
- zbieranie drobnych elementów dwoma palcami jak pęsetą
- szycie ściegiem fastrygowym na papierze z zaznaczonymi punktami
- owijanie skakanki na dłoń poprzez jej obroty na nadgarstku
- cięcie nożyczkami po śladzie bez narysowania linii
- sprawne ruchy palcami np. naśladowanie gry na fortepianie, odgłosy deszczu
- Zabawy konstrukcyjne i układanki - układanki magnetyczne, z patyczków, wełny, tasiemki, wyginanie drutu, przybijanki wg wzoru
- Zajęcia plastyczne
- modelowanie w plastelinie, masie solnej
- malowanie: palcami, pędzlem linii prostych: poziomych, pionowych, ukośnych, spiralnych, zamalowywanie dowolnej przestrzeni, dużych płaszczyzn
- rysowanie kredą, węglem
- łączenie wyznaczonych punktów linią ciągłą najpierw kropek, a potem zaplanowanego przedmiotu
- odwzorowywanie przez kalkę techniczną figur, ich zamalowywanie
- wycinanie: wycinanki z papieru i innych materiałów, tworzenie kompozycji
- rozcinanie papieru po narysowanych liniach poziomych, pionowych, krzywych
- wydzieranie
- stemplowanie
- techniki origamii
- Pisanie znaków literopodobnych w liniaturze
- Elementy pisma- analiza liter i ich kierunku kreślenia
- Łączenie liter w sposób naturalny.
- Grupy liter według podobieństwa.
- Litery małe oparte na owalach: a, b, c, d, g, p, o, ó, u
- Litery z węzełkiem: ą, e, ę, f, g, j, y
- Łączenie kilku liter opartych na owalu
- Pisanie po śladzie
- Pisanie grup liter bez odrywania ręki
- Kształtne pisanie grup liter małych i wielkich
- Utrwalenie właściwych sposobów łączenia liter
- Pisanie całych wyrazów po śladach
- Pisanie sylab i wyrazów ruchem całościowym ( bez odrywania ręki)
- Pisanie zdań z uwzględnieniem właściwych odległości między wyrazami
- Prawidłowe rozmieszczenie tekstu na stronie
- Przepisywanie tekstu drukowanego
- Ćwiczenia w kształtnym i płynnym pisaniu własnych rymowanek
- Poznanie różnych rodzajów pisma. Pisanie liter ozdobnych
- Kaligraficzne przepisywanie tekstów
- JESTEM MISTRZEM KALIGRAFII- podsumowanie pracy
- programie rozwijającym percepcję dotykową składającym się z: podręcznika dla nauczyciela (w czarnym druku) i podręcznika z lekcjami dla ucznia (w brajlu): Sally S. Mangold "MANGOLD - Rozwojowy Program Percepcji Dotykowej i Rozpoznawania Liter Brajlowskich", Warszawa 2000
- elementarzu dla dzieci niewidomych opracowanego przez J. Kamińską,
B. Pierzchałę, B. Regułę "Mój elementarz" Kraków 1996 - kostce brajlowskiej lub wytłaczance do jajek z sześcioma wgłębieniami oraz kul, np. z plasteliny, maszyny brajlowskiej, tabliczce brajlowskiej, elektronicznej maszynie brajlowskiej
- "Kwestionariuszu oceny umiejętności związanych z czytaniem pisma Braille'a" Witczak - Nowotna J., Paplińska M. Niepełnosprawność
i Rehabilitacja nr 3, Instytut Rozwoju Służb Społecznych, Warszawa 2003 - Orientacji przestrzennej: Nauka poruszania się, posługiwania się przedmiotami codziennego użytku w celu nauki samodzielności (prasowanie, przyrządzanie posiłków, sprzątanie itd.)
- Pracy psychologicznej z rodzicami. a) poradnictwie, zajęciach instruktażowych,
Prawidłowa pozycja przy pisaniu, poprawne ułożenie ręki i trzymanie przyboru.
b) wsparciu emocjonalnym z elementami psychoterapii.
Propozycje pomocy dydaktycznych przeznaczonych do terapii z osobami słabo widzącymi i niewidomymi.
SALA DOŚWIADCZANIA ŚWIATA, WCZESNA INTERWENCJA
- Interaktywna kolumna bulgocząca
- Panel świetlny UV
- Kula lustrzana z reflektorem o zmiennej barwie światła
- Projektor Solar
- Chodniczek faktur
- Domino dotykowe faktur i form
- Dźwiękowe sześciany
- Puszki dźwiękowe
- Półkule sensoryczne
- Piłki sensoryczne
- Wałek sensoryczny
- Łóżko wodne
- Lampa wodna, lampa punktowa
- Kolumna bulgocząca
- Lampa ze światłowodami
- Stolik podświetlany
- Powiększalniki
- Pomoce do usprawniania motoryki małej (masa solna, farby do malowania dziesięcioma palcami, ciastolina, plastelina, ryż kasza…itd.) i innych sfer : labirynty przestrzenne, różnego rodzaju domina, lizaki z paskami odblaskowymi do wodzenia wzrokiem, przewlekanie, płyty z odgłosami z życia codziennego, puzzle, materiały o różnych fakturach, korale klocki drewniane, modele ( np. butów, zwierząt makiety), klocki, puzzle, kolorowanki, gry dydaktyczne, ćwiczące pamięć wzrokową, koncentrację, spostrzegawczość
Powiększalniki
Funkcje:
- powiększanie od 2 do 50 razy
- auto fokus
- linie zasłony
- zmiana kolorów liter i tła, opcją negatywu
- podłączenie komputera ruchomy stolik
- OCR – Cicero, FineReader
- Program udźwiękawiająco-powiększający Supernova, ZoomText
- Program udźwiękawiający Jaws
- Syntezatory mowy RealSpeak – głos Agata, Ivona
- Wygrzewarka Zy-Fuse do uwypuklania rysunków i wykresów wydrukowanych na puchnącym papierze Zy-Tex2. Otrzymane w ten sposób obrazy są dostępne dla uczniów niewidomych, Słabo widzących i niewidomych
- Monitory (linijki) brajlowskie (Linijka brajlowska do obsługi komputerów za pomocą Braille'a.)